Μπανγκλαντές και Ινδία απαγορεύουν το paraquat: τι αλλάζει στη δημόσια υγεία

Το Μπανγκλαντές και η Ινδία ανακοίνωσαν εθνικές απαγορεύσεις για το paraquat, ένα ιδιαίτερα τοξικό ζιζανιοκτόνο. Οι αποφάσεις ελήφθησαν τον Σεπτέμβριο του 2026 και εντάσσονται σε μια ευρύτερη προσπάθεια περιορισμού των εξαιρετικά επικίνδυνων φυτοφαρμάκων.

Σύμφωνα με ενημέρωση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, περισσότερες από 70 χώρες έχουν πλέον απαγορεύσει τη συγκεκριμένη ουσία. Η εξέλιξη αφορά τόσο την επαγγελματική ασφάλεια των αγροτών όσο και την πρόληψη δηλητηριάσεων και αυτοκτονιών.

Γιατί η πρόσβαση έχει σημασία

Ο ΠΟΥ εκτιμά ότι περίπου μία στις πέντε αυτοκτονίες παγκοσμίως συνδέεται με κατάποση εξαιρετικά τοξικών φυτοφαρμάκων. Πολλά περιστατικά συμβαίνουν σε αγροτικές κοινότητες όπου η άμεση πρόσβαση σε τέτοιες ουσίες αυξάνει τον κίνδυνο μια οξεία κρίση να έχει μη αναστρέψιμη κατάληξη.

Η διεθνής στρατηγική δημόσιας υγείας δεν περιορίζεται στην ενημέρωση. Περιλαμβάνει κανονιστικά μέτρα που μειώνουν την πρόσβαση στα πιο θανατηφόρα προϊόντα, ασφαλή αποθήκευση, κατάλληλες εναλλακτικές για τους παραγωγούς και καλύτερη φροντίδα σε περίπτωση έκθεσης.

Τι δείχνει η εμπειρία άλλων χωρών

Ο ΠΟΥ αναφέρει ότι χώρες όπως η Δημοκρατία της Κορέας, η Μαλαισία και η Σρι Λάνκα κατέγραψαν σημαντικές μειώσεις στις αυτοκτονίες που σχετίζονται με φυτοφάρμακα μετά από εθνικές απαγορεύσεις ή περιορισμούς. Στις αξιολογήσεις που επικαλείται ο οργανισμός, τα μέτρα δεν συνδέθηκαν με βλάβη στην αγροτική παραγωγικότητα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε απαγόρευση λειτουργεί αυτόματα. Απαιτούνται εφαρμογή των κανόνων, έλεγχος της παράνομης διακίνησης, εκπαίδευση των χρηστών και πρόσβαση σε αποτελεσματικές, λιγότερο επικίνδυνες λύσεις φυτοπροστασίας.

Η διάσταση της υγείας των εργαζομένων

Πέρα από τις οξείες δηλητηριάσεις, η μακροχρόνια έκθεση σε ορισμένα τοξικά φυτοφάρμακα έχει συνδεθεί με νευρολογικούς κινδύνους για τους αγροτικούς εργαζομένους και με κινδύνους για την ανάπτυξη των παιδιών. Η πρόληψη περιλαμβάνει κατάλληλο εξοπλισμό, εκπαίδευση, ασφαλή αποθήκευση και αυστηρή εποπτεία της αγοράς.

Οι πολιτικές για τα φυτοφάρμακα επομένως δεν είναι μόνο γεωργικό ζήτημα. Βρίσκονται στη διασταύρωση δημόσιας υγείας, ασφάλειας στην εργασία, προστασίας του περιβάλλοντος και ψυχικής υγείας.

Διεθνής κατεύθυνση

Τα τελευταία χρόνια αυξάνεται η διεθνής πίεση για σταδιακή απόσυρση των εξαιρετικά επικίνδυνων φυτοφαρμάκων. Ο ΠΟΥ και ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας έχουν εκδώσει οδηγίες για τις ρυθμιστικές αρχές, με στόχο να εντοπίζονται προϊόντα με δυσανάλογο κίνδυνο και να αντικαθίστανται με ασφαλέστερες επιλογές.

Οι αποφάσεις του Μπανγκλαντές και της Ινδίας αποτελούν σημαντικό προηγούμενο λόγω του μεγέθους των δύο αγροτικών οικονομιών. Η πραγματική επίδραση θα εξαρτηθεί από την εφαρμογή, την υποστήριξη των αγροτών και τη συνεχή παρακολούθηση των αποτελεσμάτων.

Σημείωση υποστήριξης: Αν εσείς ή κάποιος κοντινός σας άνθρωπος βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο, καλέστε το 112 ή απευθυνθείτε άμεσα σε υπηρεσία επείγουσας βοήθειας.

Πηγή: Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.