Online αγορές στην ΕΕ: Πότε ισχύει η υπαναχώρηση των 14 ημερών

Στις περισσότερες online αγορές από επαγγελματία πωλητή στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο καταναλωτής μπορεί να αλλάξει γνώμη χωρίς να δώσει αιτιολογία. Πρόκειται για το δικαίωμα υπαναχώρησης, γνωστό και ως περίοδος υπαναχώρησης ή «cooling-off period».

Ο βασικός κανόνας είναι οι 14 ημέρες, όμως η αφετηρία, τα έξοδα επιστροφής και οι εξαιρέσεις έχουν σημασία. Η σωστή ανάγνωση του κανόνα αποφεύγει τόσο τη χαμένη προθεσμία όσο και την εσφαλμένη απαίτηση επιστροφής σε περιπτώσεις που δεν καλύπτονται.

Από πότε μετρούν οι 14 ημέρες

Για αγαθά, η προθεσμία αρχίζει από την ημέρα της παράδοσης. Για υπηρεσίες, αρχίζει από την ημέρα που συμφωνήθηκε η σύμβαση. Ο κανόνας εφαρμόζεται σε αγορές από απόσταση — όπως μέσω διαδικτύου ή τηλεφώνου — και σε συμβάσεις που συνάπτονται εκτός εμπορικού καταστήματος, όπως στην πόρτα του καταναλωτή.

Αν η τελευταία ημέρα πέφτει σε μη εργάσιμη ημέρα, η προθεσμία παρατείνεται έως την επόμενη εργάσιμη. Καλό είναι η δήλωση υπαναχώρησης να γίνεται γραπτώς ή μέσω της επίσημης διαδικασίας του εμπόρου, ώστε να υπάρχει αποδεικτικό ημερομηνίας.

Δεν χρειάζεται να αποδείξετε ελάττωμα

Η υπαναχώρηση δεν είναι το ίδιο με την επιστροφή ελαττωματικού προϊόντος. Στην πρώτη περίπτωση ο καταναλωτής απλώς αλλάζει γνώμη μέσα στην προθεσμία. Στη δεύτερη, ενεργοποιούνται τα δικαιώματα που σχετίζονται με τη νόμιμη εγγύηση και την έλλειψη συμμόρφωσης.

Η διάκριση επηρεάζει και τα έξοδα. Σε μια απλή υπαναχώρηση, ο καταναλωτής συνήθως πληρώνει τα έξοδα αποστολής της επιστροφής, εκτός αν ο πωλητής προσφέρεται να τα καλύψει ή δεν είχε ενημερώσει εκ των προτέρων για αυτή την επιβάρυνση. Για ελαττωματικό προϊόν, το κόστος επιστροφής βαρύνει τον έμπορο.

Οι βασικές εξαιρέσεις

Το δικαίωμα των 14 ημερών δεν εφαρμόζεται σε όλες τις συναλλαγές. Η επίσημη ευρωπαϊκή καθοδήγηση αναφέρει, μεταξύ άλλων:

• εισιτήρια αεροπλάνου ή τρένου, συναυλίες, κρατήσεις ξενοδοχείου, ενοικίαση αυτοκινήτου και εστίαση για συγκεκριμένες ημερομηνίες,
• ευπαθή προϊόντα με σύντομη ημερομηνία λήξης,
• αγαθά κατά παραγγελία ή σαφώς εξατομικευμένα,
• πλήρως παρασχεθείσες υπηρεσίες όταν ο καταναλωτής είχε συμφωνήσει ρητά να αρχίσουν αμέσως και αναγνώρισε ότι χάνει το δικαίωμα,
• σφραγισμένο λογισμικό, ήχο ή βίντεο αφού ανοιχτεί η συσκευασία,
• ψηφιακό περιεχόμενο που άρχισε να μεταφορτώνεται ή να προβάλλεται μετά από ρητή συναίνεση για απώλεια του δικαιώματος,
• επείγουσες επισκευές ή συντήρηση που ζητήθηκαν ειδικά από τον καταναλωτή.

Προσοχή στις online αγορές από ιδιώτες

Το δικαίωμα υπαναχώρησης αφορά συμβάσεις με επαγγελματία έμπορο. Αν αγοράσετε προϊόν από ιδιώτη μέσω marketplace, ο ευρωπαϊκός κανόνας των 14 ημερών δεν εφαρμόζεται αυτομάτως. Ελέγξτε αν ο λογαριασμός του πωλητή χαρακτηρίζεται ως επαγγελματικός ή ιδιωτικός και κρατήστε την περιγραφή της αγγελίας.

Πρακτική διαδικασία επιστροφής

1. Ελέγξτε την ημερομηνία παράδοσης και τους όρους του καταστήματος.
2. Δηλώστε καθαρά ότι ασκείτε το δικαίωμα υπαναχώρησης, όχι απλώς ότι «θέλετε αλλαγή».
3. Κρατήστε αντίγραφο του αιτήματος, της επιβεβαίωσης και του αποδεικτικού αποστολής.
4. Συσκευάστε το προϊόν με τρόπο που να προστατεύεται κατά τη μεταφορά.
5. Μην θεωρείτε ότι η πολιτική δωρεάν επιστροφών μιας πλατφόρμας είναι ίδια με το ελάχιστο νόμιμο δικαίωμα.

Τι να κάνετε αν υπάρχει διαφωνία

Ξεκινήστε με γραπτό αίτημα προς τον έμπορο, αναφέροντας την ημερομηνία αγοράς και παράδοσης. Για διασυνοριακή διαφορά στην ΕΕ, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Καταναλωτή μπορεί να προσφέρει βοήθεια. Οι λεπτομέρειες της εθνικής εφαρμογής μπορεί να διαφέρουν, γι’ αυτό σε σύνθετες περιπτώσεις χρειάζεται έλεγχος των κανόνων της χώρας αγοράς.

Πηγή: επίσημη πύλη Your Europe της Ευρωπαϊκής Ένωσης, «Returns and the right of withdrawal», τελευταία επικαιροποίηση 28 Απριλίου 2026.