Ενεργειακό τέλμα και ακρίβεια: Η κοινωνία απέναντι στο κόστος των καυσίμων

Η κυριαρχία της αμόλυβδης και το βάρος των φόρων

Η έρευνα καταδεικνύει την απόλυτη εξάρτηση των Ελλήνων από τα ιδιωτικά Ι.Χ. και τα κλασικά καύσιμα. Το 71% των ερωτηθέντων (34 άτομα) επιβεβαιώνει ότι η «Αμόλυβδη βενζίνη» αποτελεί την κύρια επιλογή για τις μετακινήσεις τους, ενώ το «Πετρέλαιο κίνησης (Diesel)» έπεται με μόλις 10%. Παράλληλα, καταγράφεται μια σχεδόν απόλυτη συμφωνία όσον αφορά την πηγή του προβλήματος των υψηλών τιμών.

Στην αξιολόγηση για το πόσο ο υψηλός Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης (ΕΦΚ) διαμορφώνει την τελική τιμή, ο μέσος όρος αγγίζει το 4.23 με άριστα το 5. Η αντίληψη ότι το κράτος ευθύνεται για τη διόγκωση της ακρίβειας είναι διάχυτη. «Η πλήρης κατάργηση των υπερβολικών φόρων είναι απαραίτητη. Το κράτος παίρνει πάρα πολλά από τους σκληρά εργαζόμενους», υπογραμμίζει με αγανάκτηση ένας συμμετέχων, αναδεικνύοντας το αίσθημα αδικίας που επικρατεί.

Η στρατηγική της «αναγκαστικής» αποχής

Οι πολίτες δεν παρακολουθούν παθητικά το κύμα των ανατιμήσεων, αλλά προχωρούν σε βίαιες προσαρμογές. Το 25% (12 άτομα) έχει ήδη καταφύγει στον «Περιορισμό των άσκοπων μετακινήσεων», γεγονός που δείχνει μια ποιοτική υποχώρηση του τρόπου ζωής. Η «Εντατική αναζήτηση πρατηρίων με χαμηλότερες τιμές» είναι καθημερινότητα για το 10%, ενώ προκαλεί προβληματισμό το χαμηλό ποσοστό στροφής προς τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς (6%) ή εναλλακτικές επιλογές όπως το ποδήλατο (4%).

Αυτή η τάση υπογραμμίζει ένα δομικό έλλειμμα: οι πολίτες προτιμούν να περιοριστούν στο σπίτι παρά να χρησιμοποιήσουν τα ΜΜΜ, υποδηλώνοντας είτε την ανεπάρκεια των συγκοινωνιών είτε την αναγκαιότητα του αυτοκινήτου για την κάλυψη βασικών αναγκών που δεν μπορούν να εξυπηρετηθούν διαφορετικά.

Το «ηλεκτρικό όνειρο» προσκρούει στην οικονομική πραγματικότητα

Παρά τις κυβερνητικές και ευρωπαϊκές προσπάθειες για «πράσινη» μετάβαση, τα στοιχεία της έρευνας για την αγορά ηλεκτρικών οχημάτων είναι αποθαρρυντικά. Το 60% των ερωτηθέντων (29 άτομα) απαντά «Καθόλου πιθανό» για την αντικατάσταση του οχήματός του με ένα ηλεκτρικό ή πιο οικονομικό μοντέλο εντός του επόμενου έτους. Μόλις το 4% εκτιμά ότι μια τέτοια κίνηση είναι «Πολύ πιθανή».

Το εύρημα αυτό αναδεικνύει ένα βαθύ χάσμα: η οικολογική ευαισθησία και η ανάγκη για χαμηλότερο λειτουργικό κόστος κάμπτονται μπροστά στην αδυναμία εξεύρεσης κεφαλαίων για αγορά νέου αυτοκινήτου. Προς το παρόν, η πράσινη μετάβαση παραμένει προνόμιο για λίγους.

Μια διχασμένη ανησυχία: Κράτος vs Αισχροκέρδεια

Σχετικά με τα αίτια του προβλήματος, η κοινή γνώμη είναι διχασμένη. Το 31% θεωρεί κύριο υπαίτιο την «κρατική φορολογική πολιτική», ενώ ένα αντίστοιχο ποσοστό (31%) εστιάζει στην «αισχροκέρδεια στην εγχώρια αγορά». Οι γεωπολιτικές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, αν και σοβαρές, καταλαμβάνουν την τρίτη θέση στις προτεραιότητες των πολιτών (25%).

Αυτός ο καταμερισμός έχει σημαντική βαρύτητα, υποδηλώνοντας πως οι πολίτες αισθάνονται εκτεθειμένοι σε δύο μέτωπα: το κράτος που φορολογεί και την αγορά που κερδοσκοπεί ανεξέλεγκτα. «Χρειάζεται διαφανής έλεγχος της εφοδιαστικής αλυσίδας και μείωση της φορολογίας για να μην πλήττεται η παραγωγικότητα», επισημαίνει ένας συμμετέχων, ζητώντας ισορροπία ανάμεσα στη ρύθμιση και τις φοροελαφρύνσεις.

Η κραυγή για δικαιότερη παρέμβαση

Οι απαντήσεις των συμμετεχόντων λειτουργούν ως ένα αίτημα προς την πολιτεία για «ορθολογισμό». Οι πολίτες δεν ζητούν πρόσκαιρα επιδόματα, αλλά δομικές παρεμβάσεις. Είναι χαρακτηριστικό το αίτημα για «αυστηρότερο έλεγχο στην αγορά για την πάταξη της αισχροκέρδειας και φορολογικές ελαφρύνσεις για μικρές επιχειρήσεις».

Συνοψίζοντας, η έρευνα αποκαλύπτει μια κοινωνία σε κατάσταση κόπωσης. Η κοινή στάση εντοπίζεται στην απόρριψη του υψηλού ΕΦΚ, ενώ ο διχασμός αφορά την ιεράρχηση του προβλήματος ως πολιτικό ή δομικό. Είναι σαφές ότι η «πράσινη μετάβαση» παραμένει ανέφικτη όσο το εισόδημα δεν καλύπτει ούτε τις βασικές ανάγκες, με έναν συμμετέχοντα να καταλήγει σε μια ολιστική θέση: «Επένδυση σε πράσινες υποδομές αντί για επιδοτήσεις ορυκτών καυσίμων, με παράλληλη προστασία των αδυνάμων».